KANCELARIA NOTARIALNA LUBLINIECDANUTA JANISZ NOTARIUSZ
tel./fax. 34 356 32 59, 34 356 12 15
tel. kom. 600 64 70 39
e-mail: janiszdanuta@gmail.com
Nr rachunku: 30 1050 1155 1000 0092 0840 6935
Intercyza
Prostym językiem
Intercyza to potoczna nazwa umowy majątkowej małżeńskiej, czyli umowy zawieranej u notariusza, która zmienia zasady rządzące majątkiem małżonków w stosunku do tych wynikających z ustawy. Dzięki niej małżonkowie mogą na przykład wprowadzić rozdzielność majątkową zamiast wspólności ustawowej.
Definicja i pojęcie intercyzy
Intercyza to potoczne określenie umowy majątkowej małżeńskiej, uregulowanej w przepisach Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Jest to umowa, w drodze której małżonkowie (lub narzeczeni) kształtują ustrój majątkowy odmienny od wspólności ustawowej, wybierając jeden z ustrojów przewidzianych ustawą. Dla swojej ważności umowa ta wymaga zachowania formy aktu notarialnego, co oznacza konieczność sporządzenia jej przez notariusza. Przykładowo, dwie osoby planujące zawarcie małżeństwa mogą przed ślubem umówić się, że od momentu jego zawarcia będzie ich obowiązywał ustrój rozdzielności majątkowej, a nie wspólność ustawowa, która powstałaby automatycznie z mocy prawa.
Rodzaje ustrojów majątkowych małżeńskich
Kodeks rodzinny i opiekuńczy przewiduje kilka rodzajów ustrojów majątkowych, które można wprowadzić w drodze intercyzy. Należą do nich między innymi rozdzielność majątkowa, rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków oraz rozszerzenie lub ograniczenie wspólności ustawowej w stosunku do zakresu przewidzianego ustawą. Wybór konkretnego ustroju zależy od decyzji stron umowy i ich indywidualnej sytuacji majątkowej oraz planów co do wspólnego gospodarowania majątkiem. Tytułem przykładu, małżonkowie prowadzący odrębne działalności gospodarcze mogą zdecydować się na rozdzielność majątkową, aby majątki związane z prowadzoną działalnością pozostawały odrębne od majątku drugiego małżonka.
Skutki prawne zawarcia intercyzy
Zawarcie intercyzy powoduje zmianę zasad zarządu majątkiem małżonków oraz odpowiedzialności za zobowiązania zaciągane w trakcie trwania małżeństwa, w zależności od wybranego ustroju. W przypadku rozdzielności majątkowej każdy z małżonków zachowuje odrębny majątek, którym zarządza samodzielnie, co ma znaczenie także dla wierzycieli dochodzących należności od jednego z małżonków. Umowa majątkowa małżeńska może być zmieniana lub rozwiązywana w trakcie trwania małżeństwa, przy czym każda zmiana również wymaga formy aktu notarialnego. Co do zasady, zawarcie intercyzy nie ma wpływu na zobowiązania powstałe przed jej zawarciem, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.
Podstawa prawna: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, art. 47-51, Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie.
Najczęstsze pytania
Czym różni się intercyza od rozdzielności majątkowej?
Intercyza to nazwa umowy, czyli formy prawnej, w jakiej małżonkowie kształtują swoje stosunki majątkowe, natomiast rozdzielność majątkowa jest jednym z możliwych ustrojów majątkowych, który można wprowadzić za pomocą intercyzy. Innymi słowy, rozdzielność majątkowa jest treścią, a intercyza – narzędziem prawnym, dzięki któremu ta treść zostaje wprowadzona.
Kiedy można zawrzeć intercyzę - przed czy po ślubie?
Umowę majątkową małżeńską można zawrzeć zarówno przed zawarciem małżeństwa, jak i w trakcie jego trwania. W pierwszym przypadku wybrany ustrój majątkowy zaczyna obowiązywać z chwilą zawarcia małżeństwa, natomiast w drugim – od momentu wskazanego w umowie, co do zasady od dnia jej zawarcia.
Jakie skutki wobec wierzycieli ma zawarcie intercyzy?
Zawarcie intercyzy może wpływać na zakres odpowiedzialności majątkowej małżonków wobec osób trzecich, w tym wierzycieli, w szczególności w przypadku wprowadzenia rozdzielności majątkowej. Skuteczność umowy wobec wierzycieli zależy jednak od spełnienia dodatkowych warunków przewidzianych przepisami, w tym w niektórych sytuacjach od powiadomienia wierzyciela o zawarciu takiej umowy.
Pojęcia powiązane
Zbiór definicji pojęć związanych z czynnościami notarialnymi. Treści mają charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowią porady prawnej.
Stan prawny na dzień: 2026-07-30.