KANCELARIA NOTARIALNA LUBLINIECDANUTA JANISZ NOTARIUSZ
tel./fax. 34 356 32 59, 34 356 12 15
tel. kom. 600 64 70 39
e-mail: janiszdanuta@gmail.com
Nr rachunku: 30 1050 1155 1000 0092 0840 6935
Akt notarialny
Prostym językiem
Akt notarialny to specjalny dokument sporządzany przez notariusza, wymagany prawem dla najważniejszych czynności, na przykład kupna mieszkania czy domu. Bez niego niektóre umowy w ogóle nie są ważne.
Definicja aktu notarialnego
Akt notarialny jest dokumentem urzędowym sporządzanym przez notariusza w związku z dokonaniem czynności prawnej, dla której przepisy prawa przewidują tę szczególną formę, albo na życzenie stron, które chcą nadać czynności taką formę mimo braku ustawowego wymogu. Podstawę prawną sporządzania aktów notarialnych stanowi ustawa Prawo o notariacie, która określa zarówno wymogi formalne, jak i procedurę ich sporządzania. Forma aktu notarialnego jest zastrzeżona ustawowo między innymi dla umów przenoszących własność nieruchomości, umów majątkowych małżeńskich czy umów spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Przykładowo, umowa sprzedaży działki budowlanej pomiędzy dwiema osobami fizycznymi wymaga zachowania formy aktu notarialnego pod rygorem nieważności.
Elementy i forma aktu
Prawo o notariacie wskazuje obligatoryjne elementy, jakie powinien zawierać każdy akt notarialny, w tym oznaczenie dnia, miesiąca i roku sporządzenia, a w razie potrzeby także godziny i miejsca, dane notariusza i siedziby kancelarii, dane stron biorących udział w czynności oraz treść dokonywanej czynności prawnej. Akt musi zostać odczytany stronom, a fakt jego odczytania, przyjęcia i podpisania odnotowuje się bezpośrednio w treści dokumentu. Podpisy składają wszystkie osoby biorące udział w czynności oraz notariusz, co nadaje dokumentowi charakter dokumentu urzędowego. W praktyce, jeżeli w akcie dotyczącym umowy darowizny brakuje wymaganego podpisu jednej ze stron, może to skutkować niedojściem czynności do skutku w tej formie.
Skutki prawne sporządzenia aktu
Sporządzenie aktu notarialnego wywołuje określone skutki prawne, w tym przede wszystkim skuteczne dokonanie czynności prawnej, dla której ustawa wymaga tej formy, oraz nadanie dokumentowi charakteru dowodu o szczególnej mocy, jako dokumentowi urzędowemu. Akt notarialny może stanowić podstawę wpisu do księgi wieczystej, rejestru przedsiębiorców lub innych rejestrów publicznych, w zależności od rodzaju czynności. Notariusz przechowuje oryginał aktu w swojej kancelarii, natomiast strony i inne uprawnione osoby otrzymują wypisy mające moc prawną oryginału. Tytułem przykładu, na podstawie aktu notarialnego dokumentującego umowę sprzedaży nieruchomości dokonuje się wpisu nowego właściciela w księdze wieczystej.
Podstawa prawna: Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie, Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny.
Najczęstsze pytania
Czym jest akt notarialny i kiedy jest wymagany?
Akt notarialny jest dokumentem urzędowym sporządzanym przez notariusza w formie przewidzianej przepisami Prawa o notariacie, potwierdzającym dokonanie określonej czynności prawnej. Forma aktu notarialnego jest wymagana w przypadkach wskazanych w Kodeksie cywilnym oraz innych ustawach, w szczególności przy przeniesieniu własności nieruchomości, ustanowieniu hipoteki, zawarciu umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością czy sporządzeniu testamentu notarialnego. Niezachowanie wymaganej formy aktu notarialnego skutkuje zasadniczo nieważnością czynności prawnej.
Jakie elementy musi zawierać akt notarialny?
Akt notarialny musi zawierać elementy określone w Prawie o notariacie, w tym dzień, miesiąc i rok sporządzenia aktu, dane notariusza i kancelarii, dane stron oraz oświadczenia woli i treść czynności prawnej. Konieczne jest również stwierdzenie odczytania, przyjęcia i podpisania aktu przez strony oraz podpis notariusza. Brak istotnych elementów formalnych może wpływać na ważność lub skuteczność sporządzonego dokumentu.
Jakie skutki prawne wywołuje sporządzenie aktu notarialnego?
Akt notarialny jako dokument urzędowy korzysta z domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim zaświadczone, oraz stanowi tytuł mogący być podstawą wpisu w księdze wieczystej lub innych rejestrach. Czynność dokonana w tej formie wywołuje skutki prawne przewidziane dla danego rodzaju umowy lub oświadczenia, na przykład przeniesienie własności nieruchomości następuje z chwilą podpisania aktu, o ile strony nie zastrzegły inaczej. Odpis aktu notarialnego ma moc dowodową równą oryginałowi przechowywanemu w kancelarii notarialnej.
Pojęcia powiązane
Zbiór definicji pojęć związanych z czynnościami notarialnymi. Treści mają charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowią porady prawnej.
Stan prawny na dzień: 2026-07-30.