KANCELARIA NOTARIALNA LUBLINIECDANUTA JANISZ NOTARIUSZ
tel./fax. 34 356 32 59, 34 356 12 15
tel. kom. 600 64 70 39
e-mail: janiszdanuta@gmail.com
Nr rachunku: 30 1050 1155 1000 0092 0840 6935
Spadkobierca
Prostym językiem
Spadkobierca to osoba lub instytucja, która po śmierci spadkodawcy przejmuje jego majątek i długi na podstawie ustawy albo testamentu. Może to być na przykład członek rodziny albo osoba wskazana w testamencie.
Definicja spadkobiercy
Spadkobiercą jest osoba fizyczna lub prawna, która na podstawie przepisów prawa spadkowego wstępuje w prawa i obowiązki majątkowe zmarłego (spadkodawcy) z chwilą jego śmierci. Warunkiem koniecznym jest istnienie spadkobiercy w chwili otwarcia spadku, przy czym w przypadku dziecka poczętego wymaga się jego urodzenia żywym. Spadkobierca nie musi być osobą wskazaną wprost przez spadkodawcę – może nim być również osoba wyznaczona przez ustawę, jeżeli spadkodawca nie pozostawił testamentu. Przykładowo, w sytuacji śmierci osoby, która nie sporządziła testamentu, spadkobiercami stają się osoby wskazane w przepisach o dziedziczeniu ustawowym, najczęściej dzieci i małżonek.
Rodzaje powołania do spadku
Powołanie do spadku może następować z ustawy albo z testamentu, przy czym dziedziczenie testamentowe ma pierwszeństwo przed dziedziczeniem ustawowym. Dziedziczenie ustawowe znajduje zastosowanie wówczas, gdy spadkodawca nie sporządził testamentu, testament jest nieważny albo nie obejmuje całości spadku. Dziedziczenie testamentowe opiera się na oświadczeniu woli spadkodawcy wyrażonym w formie przewidzianej prawem, np. w testamencie notarialnym lub własnoręcznym. Możliwe jest również łączne zastosowanie obu podstaw, na przykład gdy testament obejmuje jedynie część majątku, a pozostała część przypada spadkobiercom ustawowym. Ilustracyjnie: jeżeli spadkodawca w testamencie powołał do dziedziczenia jedną osobę spoza rodziny co do części nieruchomości, pozostały majątek może przypadać spadkobiercom ustawowym.
Skutki nabycia spadku
Nabycie spadku następuje z mocy prawa w chwili otwarcia spadku, jednak jego ostateczny zakres i skutki są uzależnione od złożonego oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, a w przypadku braku takiego oświadczenia – od skutków przewidzianych ustawą. Spadkobierca odpowiada za długi spadkowe w zakresie zależnym od formy przyjęcia spadku – bez ograniczenia albo do wysokości ustalonego stanu aktywów. Nabycie spadku obejmuje całość praw i obowiązków majątkowych, w tym wierzytelności, nieruchomości, ruchomości oraz zobowiązania, z wyłączeniem praw i obowiązków niezbywalnych wskazanych w przepisach. Potwierdzenie nabycia spadku odbywa się w drodze postępowania sądowego o stwierdzenie nabycia spadku albo poprzez notarialny akt poświadczenia dziedziczenia.
Podstawa prawna: Kodeks cywilny - Księga IV Spadki, art. 922 Kodeksu cywilnego, art. 926-940 Kodeksu cywilnego, art. 1012-1024 Kodeksu cywilnego.
Najczęstsze pytania
Kto może zostać spadkobiercą?
Spadkobiercą może być osoba fizyczna żyjąca w chwili otwarcia spadku, a także dziecko już poczęte, jeśli urodzi się żywe. Może nim być również osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna, jeżeli istnieje w chwili otwarcia spadku i jest wskazana w testamencie jako spadkobierca. Powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu, przy czym testament ma pierwszeństwo przed dziedziczeniem ustawowym.
Czym różni się spadkobierca ustawowy od testamentowego?
Spadkobierca ustawowy dziedziczy na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego, które wskazują kolejność osób uprawnionych, przede wszystkim krewnych i małżonka, w sytuacji gdy spadkodawca nie pozostawił testamentu albo testament nie obejmuje całości spadku. Spadkobierca testamentowy dziedziczy na podstawie ważnego testamentu, w którym spadkodawca samodzielnie wskazał osobę lub osoby powołane do spadku, co może odbiegać od kręgu spadkobierców ustawowych. Testament może obejmować całość lub część spadku, a w zakresie nieobjętym testamentem zastosowanie znajduje dziedziczenie ustawowe.
Jakie są skutki przyjęcia spadku przez spadkobiercę?
Przyjęcie spadku, w zależności od jego formy, skutkuje odpowiedzialnością za długi spadkowe bez ograniczenia (przyjęcie proste) albo do wartości ustalonego stanu aktywów spadku (przyjęcie z ograniczeniem odpowiedzialności, tzw. z dobrodziejstwem inwentarza). Spadkobierca nabywa jednocześnie prawa i obowiązki wchodzące w skład spadku, w tym prawa majątkowe, wierzytelności oraz zobowiązania. Skutki przyjęcia spadku mają charakter co do zasady definitywny i podlegają ujawnieniu w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku lub w akcie poświadczenia dziedziczenia.
Pojęcia powiązane
Zbiór definicji pojęć związanych z czynnościami notarialnymi. Treści mają charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowią porady prawnej.
Stan prawny na dzień: 2026-07-30.