KANCELARIA NOTARIALNA LUBLINIECDANUTA JANISZ NOTARIUSZ
tel./fax. 34 356 32 59, 34 356 12 15
tel. kom. 600 64 70 39
e-mail: janiszdanuta@gmail.com
Nr rachunku: 30 1050 1155 1000 0092 0840 6935
Oświadczenie o poddaniu się egzekucji
Prostym językiem
Oświadczenie o poddaniu się egzekucji to zgoda dłużnika spisana u notariusza, że jeśli nie spłaci długu, wierzyciel może od razu skierować sprawę do komornika – bez wcześniejszego procesu w sądzie. Dzięki temu wierzyciel szybciej może dochodzić swoich pieniędzy, a dłużnik musi liczyć się z tym, że egzekucja zacznie się bez wcześniejszego wyroku sądu.
Definicja oświadczenia o poddaniu się egzekucji
Oświadczenie o poddaniu się egzekucji jest instytucją prawa procesowego cywilnego, umożliwiającą uzyskanie przez wierzyciela tytułu egzekucyjnego bez konieczności prowadzenia postępowania sądowego rozpoznawczego. Dłużnik, składając takie oświadczenie, wyraża zgodę na to, że w razie niewykonania określonego zobowiązania wierzyciel będzie mógł wystąpić o nadanie aktowi notarialnemu klauzuli wykonalności, co otwiera drogę do wszczęcia egzekucji komorniczej. Podstawą prawną jest przepis Kodeksu postępowania cywilnego wskazujący akt notarialny, w którym dłużnik poddał się egzekucji, jako jeden z tytułów egzekucyjnych. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy, ponieważ modyfikuje standardowy tok dochodzenia roszczeń, w którym zwykle niezbędne jest uzyskanie wyroku sądowego przed wszczęciem egzekucji. Przykładowo, w umowie pożyczki strony mogą postanowić, że pożyczkobiorca poddaje się egzekucji co do obowiązku zwrotu określonej sumy pieniężnej w wypadku braku spłaty w terminie.
Forma i treść oświadczenia
Oświadczenie o poddaniu się egzekucji wymaga zachowania formy aktu notarialnego – jest to warunek konieczny jego skuteczności jako podstawy tytułu egzekucyjnego. Może ono zostać zamieszczone w tym samym akcie notarialnym, który dokumentuje umowę główną, na przykład umowę pożyczki lub umowę o dożywocie, albo może stanowić przedmiot odrębnego aktu notarialnego złożonego w związku z już istniejącym zobowiązaniem. Treść oświadczenia musi precyzyjnie określać obowiązek, którego dotyczy poddanie się egzekucji, w tym co do zasady wysokość świadczenia pieniężnego lub sposobu określenia tej wysokości, a także zdarzenie, po którego zajściu wierzyciel może wystąpić o klauzulę wykonalności, oraz termin, do którego wniosek o nadanie klauzuli może być złożony. Notariusz, sporządzając akt, ma obowiązek wyjaśnić stronom, w tym w szczególności dłużnikowi, treść i konsekwencje takiego oświadczenia, zgodnie z zasadami wynikającymi z Prawa o notariacie. W praktyce w akcie wskazuje się także dane identyfikujące strony oraz precyzyjny opis zobowiązania, którego oświadczenie dotyczy, aby uniknąć wątpliwości interpretacyjnych przy nadawaniu klauzuli wykonalności.
Zakres zastosowania w praktyce
Oświadczenie o poddaniu się egzekucji znajduje zastosowanie przede wszystkim w obrocie gospodarczym oraz w umowach o istotnej wartości ekonomicznej, gdzie wierzyciel poszukuje instrumentu zabezpieczającego szybkie zaspokojenie roszczenia. Najczęściej wykorzystywane jest przy umowach kredytu bankowego, pożyczek, leasingu, najmu lokali użytkowych, a także w umowach deweloperskich czy umowach o roboty budowlane, gdzie strony przewidują obowiązek zapłaty określonych kwot lub wydania nieruchomości. Instytucja ta może dotyczyć zarówno zobowiązań pieniężnych, jak i niepieniężnych, na przykład obowiązku opróżnienia i wydania lokalu, co ma znaczenie w umowach najmu instytucjonalnego. Przykładowo, w umowie najmu lokalu użytkowego strony mogą zawrzeć w akcie notarialnym oświadczenie najemcy o poddaniu się egzekucji co do obowiązku zapłaty czynszu oraz co do obowiązku wydania lokalu po zakończeniu stosunku najmu. Zakres zastosowania tej instytucji jest ograniczony do sytuacji, w których przepisy szczególne przewidują możliwość poddania się egzekucji w akcie notarialnym, a jej wykorzystanie wymaga zachowania warunków formalnych określonych w przepisach postępowania cywilnego.
Skutki prawne i egzekucyjne
Głównym skutkiem złożenia oświadczenia o poddaniu się egzekucji jest możliwość uzyskania przez wierzyciela klauzuli wykonalności na akt notarialny bezpośrednio przed sądem, bez konieczności wcześniejszego uzyskania wyroku zasądzającego roszczenie. Skutkuje to istotnym skróceniem i uproszczeniem drogi dochodzenia należności, ponieważ etap postępowania rozpoznawczego zostaje w praktyce wyeliminowany. Dłużnikowi przysługuje jednak ochrona proceduralna, w szczególności możliwość wniesienia powództwa opozycyjnego, w którym może podnosić zarzuty dotyczące zasadności lub wysokości egzekwowanego roszczenia, mimo istnienia tytułu egzekucyjnego. Nadanie klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu z oświadczeniem o poddaniu się egzekucji podlega kontroli sądu, który bada, czy oświadczenie odpowiada wymaganiom formalnym oraz czy zaszły przesłanki wskazane w akcie, uprawniające do wystąpienia z wnioskiem. Przykładowo, jeżeli w akcie notarialnym określono termin, do którego wierzyciel może złożyć wniosek o nadanie klauzuli wykonalności, upływ tego terminu może stanowić przeszkodę do skutecznego wszczęcia egzekucji na podstawie tego tytułu.
Podstawa prawna: Kodeks postępowania cywilnego – przepisy o tytułach egzekucyjnych i klauzuli wykonalności (art. 777 k.p.c.), Prawo o notariacie – przepisy dotyczące formy aktów notarialnych, Kodeks cywilny – przepisy ogólne o zobowiązaniach, Ustawa o księgach wieczystych i hipotece – w zakresie związanym z zabezpieczeniem wierzytelności.
Najczęstsze pytania
Co to jest oświadczenie o poddaniu się egzekucji i kiedy się je składa?
Oświadczenie o poddaniu się egzekucji jest jednostronnym oświadczeniem dłużnika, w którym zgadza się on na prowadzenie wobec niego egzekucji na podstawie aktu notarialnego, bez konieczności uprzedniego prowadzenia procesu sądowego o zapłatę. Składa się je najczęściej przy zawieraniu umów wiążących się z powstaniem zobowiązania pieniężnego lub obowiązku wydania rzeczy, w szczególności umów pożyczki, kredytu, leasingu, najmu lokalu użytkowego czy umów o roboty budowlane. Oświadczenie może być złożone jednocześnie z zawarciem umowy głównej w tym samym akcie notarialnym albo w akcie odrębnym, sporządzonym później. Podstawą prawną tej instytucji jest przepis Kodeksu postępowania cywilnego regulujący tytuły egzekucyjne wynikające z aktu notarialnego.
Czy oświadczenie o poddaniu się egzekucji musi być sporządzone w formie aktu notarialnego?
Tak, forma aktu notarialnego jest tu wymogiem ustawowym i warunkiem skuteczności oświadczenia jako podstawy do nadania klauzuli wykonalności. Oświadczenie złożone w innej formie, na przykład pisemnej, nie wywołuje skutków przewidzianych dla tytułu egzekucyjnego z aktu notarialnego. Wymóg formy notarialnej wynika z konieczności zapewnienia dłużnikowi odpowiedniej ochrony oraz z funkcji kontrolnej notariusza, który weryfikuje treść oświadczenia i informuje strony o jego konsekwencjach.
Jakie są skutki złożenia oświadczenia o poddaniu się egzekucji dla dłużnika?
Podstawowym skutkiem jest umożliwienie wierzycielowi uzyskania klauzuli wykonalności na akt notarialny bez konieczności wytaczania powództwa o zapłatę, co znacznie skraca ścieżkę dochodzenia roszczenia. Dłużnik zachowuje prawo do obrony, w szczególności może kwestionować zasadność egzekucji w drodze powództwa opozycyjnego, jednak ciężar zainicjowania takiego postępowania spoczywa na nim, a nie na wierzycielu. Złożenie oświadczenia oznacza także, że dłużnik godzi się na ograniczenie etapu rozpoznawczego sporu, co ma istotne znaczenie praktyczne w razie niewykonania zobowiązania.
Czym różni się oświadczenie o poddaniu się egzekucji od zwykłej umowy pożyczki lub kredytu?
Sama umowa pożyczki lub kredytu, zawarta w formie pisemnej lub nawet notarialnej, nie stanowi tytułu egzekucyjnego i w razie sporu wymaga uzyskania wyroku sądowego zasądzającego roszczenie, zanim można wszcząć egzekucję. Oświadczenie o poddaniu się egzekucji jest odrębnym, dodatkowym elementem, który – złożone w formie aktu notarialnego – pozwala wierzycielowi pominąć etap postępowania sądowego rozpoznawczego i bezpośrednio ubiegać się o klauzulę wykonalności. Różnica dotyczy więc nie treści zobowiązania, lecz sposobu jego zabezpieczenia i przyszłego dochodzenia w razie braku spłaty.
Pojęcia powiązane
Zbiór definicji pojęć związanych z czynnościami notarialnymi. Treści mają charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowią porady prawnej.
Stan prawny na dzień: 2026-07-30.